• Jatwerk, allusie of gewoon slim?

    “I have nothing to offer but blood, toil, sweat and tears.” Dit jaar is het tachtig jaar geleden dat Winston Churchill zijn beroemde uitspraak deed: op 13 mei 1940, tijdens zijn eerste speech als Prime Minister, enkele dagen na de invasie van Duitsland in Frankrijk. De gevleugelde woorden – waarmee Churchill Engeland de oorlog invoerde – worden vaak aangehaald ter illustratie van Churchills vooruitziende blik en lef. Churchill had de moed om niets te beloven wat hij niet kon waarmaken, en vergrootte de ellende zelfs uit. Hiermee deed hij het tegenovergestelde van wat de retorica voorschrijft: de zaken zo mooi mogelijk voorstellen. Hij zei ermee dat hij in elk geval […]
    [lees meer]
  • Blikvernauwende metaforen

    ‘Veredelde speeltuinen’ sneerde CDA-politicus Jan de Vries in 2005 over de Iederwijs-scholen, die in 2002 van start waren gegaan en waarvan er in drie jaar tijd zo’n twintig ontstonden. Het nieuwe onderwijsconcept – kinderen mogen zelf kiezen wat, wanneer en hoe ze leerden – baarde opzien én onrust. Kon je, ook heel jonge, kinderen wel aan het roer van hun eigen leerproces zetten? Leerden ze vanzelf taal en rekenen omdat je dat nu eenmaal nodig hebt in de maatschappij. De Vries geloofde van niet en met hem de VVD. De twee partijen dwongen CDA-onderwijsminister Maria van der Hoeven in te grijpen. Iederwijs-scholen die niet konden uitleggen aan de Inspectie wat hun kinderen leerden, kregen […]
    [lees meer]
  • Democratie of populisme

    Het verschil tussen democratie en populisme? Het één is een Grieks woord, het ander is Latijn, maar daar houdt het verschil eigenlijk wel zo’n beetje mee op, zo formuleerde minister Plasterk het tijdens de boekpresentatie van het net verschenen De Januskop van de democratie van politiek filosoof Sjaak Koenis. Plasterk nam op maandag 21 november officieel het eerste exemplaar van het boek in ontvangst, in zijn hoedanigheid als minister met de ‘democratie’ in zijn portefeuille. Het onofficiele eerste exemplaar had hij in het weekend ervoor van voor tot achter uitgelezen. Plasterk: “Een inspirerend boek. Het laat zien dat de filosofie een interessante bijdrage kan leveren aan de politieke […]
    [lees meer]
  • Terechte of onterechte woede?

    De verkiezing van Donald Trump wordt wel gezien als een triomf van de woedepolitiek. Of deze woede terecht of onterecht is zal de geschiedenis later uitmaken. Wat voor de ene terechte woede is, is voor de andere onterechte rancune. En wat vroeger als rancune werd weggezet, is nu gewoon terecht boosheid. Lees er meer over in het nieuw te verschijnen boek van Sjaak Koenis. Hieronder alvast een kort fragment: “In plaats van direct een oordeel uit te spreken over de (on)redelijkheid van woede-uitingen van burgers, ben ik meer geïnteresseerd in hoe boosheid en woede geduid worden. Uit onze politieke geschiedenis kennen we de woede van burgers die zich achtergesteld voelen: de ‘kleine […]
    [lees meer]
  • Thatcher, Merkel, Hillary

    Wat valt op aan het rijtje namen Thatcher – Merkel – Hillary? Flauwe vraag natuurlijk; dat het drie vrouwelijke politieke leiders van een groot land waren, zijn of worden – als de verkiezingen in de USA lopen zoals de laatste polls voorspellen. In de mannelijke politieke wereld is dit nog altijd heel bijzonder. Toch is er nog iets dat opvalt: één voornaam en twee achternamen. Voor het imago van een politicus maakt het een wereld van verschil. Iron Lady Margaret Thatcher had vooral het imago van een keiharde dame; haar bijnaam ‘Iron Lady’ was oorspronkelijk door de Russen bedacht als scheldnaam, maar Thatcher nam de naam heel handig als Geuzennaam over. Met haar viel niet […]
    [lees meer]