Kritische Metafoor Analyse

Een metafoor kan worden gezien als het spoor van een verborgen, onderliggend denkpatroon. Via een metafooranalyse kunnen dus de onderliggende denkpatronen worden achterhaald. Dat doet de zogeheten ‘Kritische Metafoor Analyse’. Deze tak van de metafoorwetenschap is eigenlijk een samengaan van de cognitieve metafoortheorie met een andere wetenschapsdiscipline, die van ‘Critical Discourse Analysis’. Dit is een onderdeel van de sociologie waarbij de taal waarmee over een onderwerp wordt gesproken, wordt geanalyseerd op verborgen machtsstructuren en zaken als discriminatie en racisme.

Pim Fortuyn KokenSlip of the tongue
Het gaat dan vooral om uitingen die onbewust worden gemaakt, als een ‘slip of the tongue’. Neem bijvoorbeeld het beruchte ‘Ga lekker naar huis, koken…’ van Pim Fortuyn tegen Den Haag Vandaag verslaggeefster Wouke van Scherrenburg. Hiermee gaf Fortuyn bloot dat hij weliswaar een groot voorstander van de homo-emancipatie was, maar dat vrouwen wat hem betreft niet in de politieke arena thuishoorden.

Of bewuste strategie?
Waar de Kritische Metafoor Analyse echter geen rekening mee houdt, is dat dit soort oneliners en metaforen niet altijd een echte ‘slip of the tongue’ zijn. Soms zijn het strategisch gekozen woorden om een tegenstander beentje te lichten, de lachers op je hand te krijgen of het debat een andere richting in te laten gaan. Dat neemt echter niet weg dat het denkframe wel degelijk aanwezig is. Alleen is het doel waarmee het wordt ingezet anders. Meer hierover bij ➤ Doelgerichte metaforen

/© CS 2015